Şu An Sitemizde
535 Ziyaretci 0 Üye Online

8. Sınıf Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi Konu, Deney, Etkinlik, Sunu, Test, Bulmaca ve Kavram Haritaları/ Ses/

Aradığınıza hızla ulaşmak için, en üstteki Fenokulunda Araştır kutucuğunda arama yapabilir veya konular kısmından, ilgili sınıf ve konuyu seçerek aradığınız tüm içeriğe ulaşabilirsiniz.Fenokulun hiçbir bölümü ücretli değildir.

 
Konu Dosyalar Deneyler Videolar Testler Flash Sunumlar Bulmacalar Resimler Kavram Haritası Diğer

 


Sayfayı Yazdır

Ses Ünitesi ve sesin özellikleri

ž

 

 

Hayatımızın her yerinde kimisi gür kimisi zayıf, kimisi ince kimisi kalın bir sürü ses duyarız. Seslerin kulağımızla işitilebildiğimiz sesler olduğu gibi kulağımızla işlemediğimiz seslerde vardır.

žHer canlının bir duyma eşiği vardır. Bu yüzden her canlı her sesi duyamaz.
žMesela yunuslar insanların duyamayacağı çok çok ince sesleri algılayabilir. Yada köpekler fay hatlarının kırılma sesleri algılayıp ulumaya başlarlar.Bu konuyu ileride daha da açacağız.

 

žSes titreşimler sonucu oluşur. Titreşim yapan her madde ses oluşturur. Titreşimleri salınım hareketlerine benzetebiliriz.
žSes titreşim sonucu oluştuktan sonra dalgalar halinde yayılır. Nasıl bir suya bir taş attığımızda su üzerinde dalgalar oluşuyorsa ses de kaynaktan çıktıktan sonra su dalgalarına benzer dalgalar oluşturur. Yalnız oluşan bu dalgalar su dalgaları gibi tek yöne değil her yönedir.
 

 

žBir ses dalgasının hareketini bir salıncağın hareketine benzetebiliriz. Salıncağın bir denge noktası vardır. Salıncak denge noktasından bir ileri bir geri hareket ederek sallanır durur. Salıncağın ileri yönde ve geri yönde gidebileceği maksimum noktalar vardır. İşte aynen öyle de ses dalgası için de benzer özelliklerden bahsedebiliriz.
 

 

 

 

žSesin titreşimler sonucu oluşup, dalgalar halinde yayıldığını biliyoruz.
žSes yayılırken hava taneciklerini çarpar ve onları da titreştirir zaten ses dalgaları da böyle oluşur. Yukarıdaki şekilde taneciklerin sık görüldüğü yer ses dalgasının tepe noktasını temsil ederken, taneciklerin seyrek görüldüğü yer ise çukur noktalarını temsil eder. 
žBir ses dalgasının denge noktasından çukur veya tepe noktasına olan uzaklığına ses dalgasının genliği deriz.
žBir ses dalgasının 1 saniyedeki titreşim sayısı da bize ses dalgasının frekansını verir.

 

žSes frekansının birimi hertz dir.(hz)
 
  

Heinrich Rudolf HERTZ

 
 
žSes düzeyinin birimi ise desibel dir.(dB)
 
 

Alexander Graham BELL

 

žŞİMDİ SESİN ÖZELLİKLERİNİ ÖĞRENELİM;
ž1-KALIN SES-İNCE SES(kalınlık-incelik)
ž2-GÜR SES-ZAYIF SES(gürlük-zayıflık)
 

 

žBİRDE SES DALGASININ ÖZELLİKLERİ VAR;
ž1-FREKANS
ž2-GENLİK
 
žNOT:İnce sese tiz ses, kalın sese pes ses de denir.
žSes ve ses dalgası özellikleri arasında bir bağıntı vardır. Ses dalgasının genliği sesin gür veya zayıf olmasına neden olur.
 
žSes dalgasının frekansı ise sesin incelik kalınlığının ölçüsüdür.
ž
žSES FREKANSI & SESİN YÜKSEKLİĞİ  & İNCELİK KALINLIK

 

žSES GENLİĞİ &  SESİN DÜZEYİ(ŞİDDET) &  GÜRLÜK  & ZAYIFLIK

 

Yukarıdaki diyapazonların üzerlerinde yazılı olan değerler neyi göstermektedir
žŞimdi size işin özetini anlatacağım;
žBir maddenin titreşim sayısını belirleyen etken titreşen maddenin kütlesidir.
žTitreşen maddenin kütlesi az ise madde tanecikleri daha fazla titreşecek yani frekansı da o ölçüde fazla olacaktır. Frekansı yüksek olan ses (yüksek ses) ‘de ince ses olarak adlandırılır.
žTam tersine titreşen maddenin kütlesi fazla ise madde tanecikleri daha az titreşecek yani frekansı da o ölçüde az olacaktır. Frekansı az olan ses(alçak ses)’de kalın ses olarak adlandırılır.

ž

 

Bir ses dalgasının frekansını tahmin etmek için ses dalgalarının tepe noktalarını saymak kafidir.

 

 

Bir sesin gürlüğü yani şiddetini belirleyen etken sesin genliğidir. Sesin genliğini ses dalgasının denge noktasından tepe veya çukur noktaları arasındaki mesafeye bakarak anlayabiliriz.

 

žAşağıdaki seslerin şiddetlerini kıyaslayınız?

 

žAşağıda çözeceğimiz örneklerde titreşen maddenin ne olduğuna dikkat edelim.
žEğer sesi üfleyerek elde ediyorsak titreşen madde havadır.
žEğer sesi vurarak elde ediyorsak titreşen madde vurulan maddedir.
žBuna göre maddenin kütlesine bakıp çıkacak sesin ince mi, kalın mı olacağına karar verebiliriz.

 

žSesin şiddetini belirleyen etmen vuruş veya üfleme kuvvetidir.
 

 

žAşağıdaki gitarın;
1-kalın teline az bir kuvvetle vuruluyor,
2-ince teline ise kuvvetli bir şekilde vuruluyor.

 -Bu işlemler sonucunda ortaya çıkan seslerin yükseklik ve şiddetlerini karşılaştırınız?

ž

Alçaktan uçan roket yada uçakların evlerin pencerelerini nasıl titrettiğini ya da bass oranı yüksek olan müziklerin hoparlörleri nasıl zıplattığını görmüşüzdür. Buradan hareketle diyebiliriz ki ses bir enerji türüdür ve başka enerjilere de dönüşebilir.

 

 

žTabloda görüldüğü gibi insanlar 20 ila 20000 hz arasındaki sesleri duyabiliyorlar.
ž20 hz’in altındaki kalın seslere infrason, 20000 hz’in üstündeki ince seslere ultrason denir.
žİnsanlar ses düzeyi olarak 60 db’den sonraki sesleri gürültü olarak adlandırırlar.
ž120 db ses kulağa zarar veren sestir.
 

 

žSes titreşimle oluşur ve dalgalar halinde yayılır ayrıca ses bir enerji türüdür.
žPeki sesin yayılması ya da dalga oluşturması nasıl gerçekleşir.
žSes kaynaktan çıkar ve enerjisini taneciklere aktarır taneciklerde birbirine çarparak sesi iletirler.
žBuradan anlayacağımız üzere sesin iletilmesi yada yayılması için tanecik gerekir yani maddesel ortam gerekir.Ses maddesel ortamın olmadığı boşlukta yayılmaz.
 

žSes; yayıldığı maddesel ortamın cinsine göre farklı hızlarla hareket eder.
žKatı>Sıvı>Gaz

 

 

žSesin yayılma hızını etkileyen diğer değişken ise ortamın sıcaklığıdır.
žSıcak>Soğuk
 

 

žMüzik aletleri üçe ayrılır;
ž1-Vurmalı Çalgılar
žDavul, Trampet, Darbuka
 
ž2-Telli Çalgılar
žSaz, Gitar, Kemençe, Keman
 
ž3-Üflemeli Çalgılar
žTrombon, Saksafon, Flüt, Zurna, Tuba

 

žNOT: Telli çalgılarda tel,n gerginliğini değiştirmek için aparatlar yer alır. Bu aparatlar aracılığı ile tellerin gerginlikleri değiştirilir. Buna akort deriz.
žGerginleştirilen telden daha ince ses elde edilir.
žSaz gibi telli çalgılarda daha ince ses elde etmek için telin boyunu kısaltma yöntemine gidilir. Elimizle telin üzerine bastırdığımızda telin boyunu kısalmış oluruz. Kısa telden ince ses çıkar.
 

 

Aşağıdaki sazdan ince ses elde etmek için elimizi telin hangi noktasından bastırmalıyız?

žBir telden çıkan seslerin frekansını değiştiren etmenler;
ž1-Telin cinsi
ž2-Telin kalınlığı
ž3-Telin gerginliği(akort)

 

žNot: Piyano telli bir çalgıdır.
žSakın ha piyano gibi tuş içeren çalgılara tuşlu çalgılar demeyin. Çünkü tuşlu çalgı grubu diye bir grup yoktur.

Hazırlayan: Şenol Nardal

Çalışmanın Sunu halini izlemek veya indirmek için tıklayınız

 

 

 

Diğer Konu Sayfa Listesi

Ses Ünitesi ve sesin özellikleri
Ses özellikleri kısaltmaları
Ses Ders Notları
Sesin Özellikleri
İşitme Olayı ve Ses Düzeyi İlişkisi
Frekansına Göre Ses Çeşitleri
Sesin Tınısı
İnsanların ve Bazı Hayvanların Üretebildikleri ve Duyabildikleri Ses Frekans Aralıkları
Çeşitli Ses Kaynaklarının Frekansı
Sesin Yüksekliğinin ve Frekansının Bağlı Olduğu Faktörler
Sesin Yüksekliği (Kalın–İnce Sesler)
Sesin Şiddeti (Şiddetli–Zayıf Sesler)
Sesin Özellikleri
Ses Yalıtımı Nasıl Yapılır?
Yankı Olayı Nasıl Gerçekleşir?
Sesin Madde İle Etkileşimi
Ses Nasıl Yayılır?
Ses Dalgasının Özellikleri
Düşey doğrultudaki yayın yaptığı salınım hareketinin özellikleri
Yatay doğrultudaki yayın yaptığı salınım hareketinin özellikleri
Salınım Hareketi ve Özellikleri
Ses, Ses Kaynağı ve Sesin Oluşması
Ses Dalgası ve Sesin Özellikleri (Konu Anlatımları)
 
 

 

www.fenprojem.com  / Gizlilik Politikası / Site Haritası

Copyright © 2002-2015 www.fenokulu.net Vergi No:1590073486
İletişim & Reklam [email protected] Muharrem Baytekin

Flash Player    Pdf  Reader    Flv Video Oynatıcı