www.fenokulu.net
Güneş Sistemi Gezegenleri ve Özellikleri

 

 

 

 

 

 


        

 

Güneş sistemi merkezinde yıldız olarak  güneş ve çevresinde dönen  gök cisimlerinden oluşur.

Gezegenler , asteroitler , kuyruklu yıldızlar  ve uydular güneş çevresinde dönen gök cisimleridir.

         Güneş Samanyolu galaksisi içinde hareket ederken gezegenler de onunla birlikte uzayda dönerek hareket ederler.

         Güneş kütle çekim kuvvetiyle bütün gezegenleri kendine doğru çeker. Bu çekim kuvvetinden dolayı gezegenler güneşin çevresinde belirli bir yörüngede hareket ederler.

         Gezegenler güneş çevresinde saat ibresinin teri yönünde hareket ederler.

         Gezegenler güneş etrafında elips şeklinde bir yol izler bu yola YÖRÜNGE  denir .

         Elipsin iki tane odağı bulunduğundan güneş bu odaklardan birinde bulunduğundan güneş elipsin tam orta yerinde bulunmaz.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

Gezegenler sönmüş katılaşmış çevresine ısı ve ışık saçamayan ancak güneşten aldıkları ışığı yansıtabilen gök cisimleridir .

 

            Günümüzde bilinen  9  gezegen vardır .

            Gezegenlerin  güneşten dışa doğru sıralanışı ;

Merkür – Venüs – Dünya – Mars – Jüpiter – Satrün  – Uranüs – Neptün – Plüton   dur .

 

            Güneşe en yakın gezegen Merkür , en uzak gezegen Plüton  dur .

 

            Gezegenler hem kendi ekseni etrafında hem de güneş etrafında dönerlerken Samanyolu galaksisinin etrafında da dönmüş olurlar .

 

           Gezegenlerin güneş etrafındaki dönüş hızları farklıdır .

           Güneşe yakın olan gezegenlerin dönüş hızı büyük uzak olanların dönüş hızları küçüktür .

 

 

    İç  gezegenler ( sıcak  gezegenler )

Dünya ile güneş arsında kalan  Merkür ve Venüs  gezegenleridir .

 

 

 

    Dış  gezegenler ( soğuk  gezegenler )

Dünyamızdan sonra gelen  mars , Jüpiter , Satrün , Uranüs ,Neptün , Plüton  gezegenleridir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

Güneşe en yakın gezegendir.( güneşe uzaklığı 58 milyon km  )

Güneş batarken yada doğarken görülebilir.

Güneş çevresinde dönme hızı en fazla olan gezegendir ( 88 günde dönüşünü tamamlar )

Kendi çevresindeki dönüşünü 59 günde tamamlar

Merkür’e gönderilen  Mariner 10  adlı uzay sondası Merkür ün katı halde  atmosferi ve suyu olmayan ölü bir gezegen olduğu yüzeyinin kraterle kaplı olduğu ve uydusunun olmadığını tespit etmiştir .

 

 

 

 

 

 

 


 

Venüs e Zühre  de denir .   Güneşe ikinci yakın gezegendir.

Güneşe ortalama uzaklığı 108 milyon km dir .

Güneş doğmadan hemen önce yada battıktan hemen sonra görülebilir.

Venüs e akşam yıldızı , çoban yıldızı  veya sabah yıldızı da denir .

Kendi ekseni etrafındaki dönüşü yavaştır  243 günde tamamlar.

Güneş çevresindeki dönüşünü 224 günde tamamlar .

Venüs katı halde bir gezegendir.

Yüzeyinde kalın bir atmosferi olduğu için güneşten gelen ışınların büyük bir kısmını uzaya geri yansıtır.bu yüzden Venüs parlak bir gezegen olarak görülür .

Venüs ün atmosferi kalın olduğundan ısının dışarı çıkması önlendiğinden Venüs Merkür den daha sıcak bir gezegendir .yüzey sıcaklığı 400 0C dir.

Venüs diğer gezegenlerin tersine  DOĞU dan – BATI ya doğru döner.

 

 

 

 

 

 

 


 

Güneşe ortalama 149,6 milyon km uzaklıktadır

Üzerinde canlıların yaşadığı tek gezegendir.

Dünyanın çevresinde kalın bir atmosfer tabakası vardır. Yapısında solunuma uygun gazlar bulunur (  % 78 azot   % 21 oksijen   % 1 diğer gazlar bulunur )

Dünya yüzeyi suyun sıvı halde bulunabileceği sıcaklıktadır.

 

Dünyanın ekseni yörünge düzlemine doğru   2327ı   ( 23 derece 27 dakika ) eğiktir.

Dünyanın ekseniyle yörünge düzlemi arasında   6633ı  ( 66 derece 33 dakika )’lık açı vardır

Bu eğiklikten dolayı dünyanın her yeri aynı miktarda ısı almaz gece ve gündüz süreleri sürekli değişerek mevsimlerin  oluşmasına sebep olur.

Dünyanın kuzey yarım küresi kış aylarını yaşarken güney yarım küresi yaz aylarını yaşar.

 

21 mart ve 23 eylül tarihlerinde dünyanın iki yarım küresinde de gece ve gündüz süreleri birbirine eşit olur.

Kuzey yarım kürede 21 haziran günü en uzun gündüz ve en kısa gece,

                                    21 Aralıkta ise en uzun gece ve en kısa gündüz yaşanır.

Güney yarımkürede ise bunun tam tersidir.

 

 

 

 

 

 

 

 


 

Dünya’nın uydusu ve ona en yakın gezegendir.

Dünya’ya yaklaşık  376 bin km uzaklıkta bir yörüngede dolanır.

Dünya çevresindeki dönüş süresi yaklaşık 29,5 gündür.

Ay’ın kendi etrafındaki dönüş süresi ile Dünya etrafındaki dönüş süresi hemen hemen aynıdır.Bu yüzden Dünyadan bakılınca Ay’ın hep aynı yüzü görülür.

 

Ay’ın yüzeyi kraterlerle kaplıdır.

Ay ısı ve ışık yaymaz. Güneşten aldığı ışığı yansıtır. Bu yüzden ışığı parlaktır.

Dünya etrafında elips bir yörüngede döndüğünden Dünya’ya bazen yaklaşır bazen uzaklaşır

Ayda gece ve gündüz arasındaki sıcaklık farkı 300 0C  dir .

 

Ayda atmosfer yoktur.    Bu yüzden;           

                -   İklim olayları (yağmur,kar ,rüzgar gibi) görülmez

                -   Akarsular, rüzgarlar, dalgalar, buzullar gibi dış kuvvetlerin etkisi  yoktur

                -   Günlük ve yıllık sıcaklık farkları fazladır

                -   Göktaşları fazla düştüğünden kraterler fazladır.

                -   Isı ,ışık ve ses yayılmaz

                -   Canlı yaşayamaz

 

Ay’ın Dünya’ya yansıttığı ışık miktarı değiştiği için, görünüşü hep aynı değildir. Bu yüzden her gece Ay’ın farklı bir kısmı bize daha parlak görünür. Buna AY’IN EVRELERİ denir.  Ay’ın  4 evresi vardır.

1-Yeni ay         =  ayın ışık alamayıp tamamen karanlık göründüğü  evredir.

2-İlk dördün    =  ayın sağ tarafının aydınlık sol tarafının karanlık olduğu evredir.

3-Dolunay        =  ayın tamamen aydınlık olarak görüldüğü evredir .

4-Son dördün  =  ayın sol tarafının aydınlık sağ tarafının karanlık olduğu evredir.

        Hilal evresi = ayın hilal şeklinde aydınlık olarak görüldüğü evredir .

 

                           G E L  -  G İ T  OLAYI

 

Dünya ve ay arasında büyük bir çekim kuvvet vardır.

Dünyanın ay’a uyguladığı bu çekim kuvveti ay’ın dünya çevresinde  belli bir yörüngede hareket etmesini  sağlar .

 

Ay da dünyaya çekim kuvveti uygular.

Ay’ın çekim kuvveti  dünyanın çekim kuvvetinin  6 da  1 dir.

Ayın çekim kuvveti sonucu dünya üzerindeki sular kabarır ve alçalır buna

 gel-git (med – cezir ) olayı denir .

 

Okyanus ve denizlerdeki suların kabarmasına GEL  çekilmesine  GİT  adı  verilir .

Güneş ve ay aynı hizaya geldiğinde suların kabarması en üst seviyede olur .

 

 

 

 

 

 

 


 

Güneş sistemindeki   4. gezegendedir .

Büyüklüğü dünyanın yarısı kadardır.

Güneşe uzaklığı  227 milyon km dir.

Mars katı bir gezegendir .

Yüzey sıcaklığı ortalama  -28  0C  .

Mars , parlak , kırmızımsı bir yıldızdır.

Marsın güneş çevresindeki bir dönüşü   687 gün sürer.

Mars’ın üzerinde çoğunluğu karbondioksitten ( CO2 ) oluşan atmosferi vardır.

Mars’ın yüzeyinde yanardağlar,boş düzlükler ve kraterler bulunur.

Mars’ın  Deimos ve phobos isimli iki uydusu vardır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

Güneş sistemindeki   5.  gezegendir.

Güneş sisteminin   en büyük   gezegenidir.

Dünyamızın  11 katı  büyüklüğünde dir.

Güneşe ortalama uzaklığı   778 milyon km   dir.

Güneş çevresindeki dönüşünü   12 yılda   tamamlar.

Kendi çevresindeki  dönüşünü yaklaşık   10 saat de   tamamlar

Küçük katı bir çekirdeği vardır geri kalan kısmı sıvı hidrojenden oluşur.

Çoğunluğu hidrojen ve helyumdan oluşan atmosferi vardır.

Jüpiter’in   16 uydusu vardır

En büyük uydusu Ganymede  (güneş sisteminin en büyük uydusudur )

Callisto  adlı uydusu yüzey şekilleri olarak aya’ a benzer.

 

 

 

 

 

 

 

 


 

Güneş sisteminin   6.   gezegenidir .

Güneş sisteminin ikinci büyük gezegenidir.

Güneşe ortalama 1 milyar 427 milyon km uzaklıktadır.

Dünyamızdan yaklaşık  10  kat büyüktür.

Güneş çevresindeki dönüşünü   29.5 yılda   tamamlar.

Kendi çevresindeki dönüşünü  yaklaşık  10,5  saat’te   tamamlar.

Satürn gazlardan oluşmuş bir gezegendir .

Satürn etrafında renkli halkalar bulunur. ( halkalı gezegen )

Satürn’ ün  18  uydusu vardır .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

Güneş sisteminin  7.  gezegenidir .

Güneşe ortalama  2 milyar 900 milyon km  uzaklıktadır .

Dünyadan yaklaşık  4 kat  daha büyüktür.

Güneş çevresindeki bir dönüşünü   84  yılda tamamlar

Kendi çevresindeki dönüşünü yaklaşık  11 saat te tamamlar .

Küçük bir çekirdeği ve kalın bir atmosferi  vardır

Uranüs’ün  15  uydusu  vardır

Güneşe dönük yüzünde sıcaklık ortalama  - 151 0C  dir.

 

 

 

 

 

 

 

 


 

Güneş  sisteminin 8.  gezegenidir .

Güneşe ortalama  4 milyar 500 milyon km uzaklıktadır .

Dünyamızdan yaklaşık  4 kat büyüklüktedir .

Güneş çevresindeki dönüşünü  165  yılda  tamamlar.

Kendi çevresindeki dönüşünü  yaklaşık  15  saat te  tamamlar.

Neptün’ ün   2  uydusu  vardır.

Güneşe dönük yüzünde sıcaklık ortalama  - 173 0C  dir .

                  N E P T Ü N

                  U R A N Ü S

                 S A T Ü R N

                 J Ü P İ T E R

                     M A R S

                      A  Y

                D Ü N Y A  

               V E N Ü S

               M E R K Ü R

                        GE Z E G E N L E R    VE   U Y D U L A R I

                                           G Ü N E Ş        S İ S T E M İ

22.12.2014