Kayaçları Sınıflandıralım
Üst Başlık
14 Konu | 1 Dosya | 5 Deney | 0 Bulmaca | 0 Video | 1 Kavram | 0 Test | 9 Animasyon | 8 Resim | 3 Diğer

Kayaçlar ve Çeşitleri


-Çeşitli mineraller ve organik maddelerden meydana gelen kütlelere  kayaç  denir.
     - Kayaçların tümü değişik minerallerin bir araya gelmesiyle oluşur.
     - Kayaçlar oluşum şekline göre  3  gruba ayrılır.

            a – Magmatik  kayaçlar ,
            b – Tortul  kayaçlar ,
            c  – Başkalaşım  kayaçları ,

M A G M A T İ K      K A Y A Ç L A R

         Ateş kürenin yapısında bulunan erimiş haldeki magmanın  yeryüzünde yada yer kabuğunun  derinliklerinde  soğuyarak  katılaşmasıyla  oluşan  kayaçlara Magmatik kayaçlar denir.


- Magmanın yer kabuğu içinde yükselirken yavaş yavaş soğumasıyla oluşan  oluşur bunlara DERİNLİK KAYAÇLARI denir
    - Derinlik kayaçları yavaş yavaş soğumayla oluştuğundan sert ve iri kristallidirler.
    - granit , siyenit  ( kuvars , feldspat , mika , amfibol , olivin gibi minerallerden oluşur )
    - Bursa ULUDAĞ    granit kayaçlarından oluşmuştur ,

 

-Magmanın derinlerde damarlarda yavaş yavaş soğuyup katılaşmasından DAMAR KAYAÇLARI oluşur.
    - Damar püskürük kayaçları  sert ve ince kristallidirler.
    - Porfir

 

- Magmanın  yüzey  ve  yüzeye  yakın  yerlerde aniden  soğuyup  katılaşmasıyla  YÜZEY KAYAÇLARI oluşur.
   - Yüzey püskürük kayaçları aniden soğuduğundan yumuşak ve ince tanelidirler.
   - Trakit , bazalt , andezit , volkan tüfleri , sünger taşı , katran taşları ( pekiştayn )

   - Camsı olanlara  obsidiyen ( volkan camı )

   - Afyon çevresindeki dağlarının  yapısındaki kayaçların bir bölümü bazalt ve trakittir.
   -Anıtkabir  Andezit ten  ( Ankara taşı ) yapılmıştır.


   -   Genellikle kristal yapılıdırlar,
   -   Tabakasız yapıdadırlar
   -   İçlerinde fosil bulunmaz
   -   En yaşlı kayaçlardır.

 

T O R T U L        K A Y A Ç L A R


-Yer yüzündeki  magmatik  kayaçların  sıcaklık değişiklikleri  yağışlar ,rüzgarlar gibi dış
  etkenlerle küçük parçalara bölünmektedir .

Magmatik kayaçların dış etkenlerle küçük parçalara bölünmüş haline TORTU denir


          Tortuların  çeşitli etkenlerle göl , deniz  ve çukur yerlerde  taşınarak zamanla  
       tortullaşırlar
     - dibe çöken maddeler üst üste tabakalar oluşturur.
     - tabakaların oluşumu arttıkça alt tabakanın üstündeki ağırlık artar
     - alt tabaka üzerinde büyük bir baskı oluşur
     - sıcaklık değişimi ve baskılar sonucu tortul kayaçların oluşumu başlar
     - zamanla bu tabakalar katılaşır
     - tortul kayaçlar içinde canlı kalıntıları olan fosil bulunur.

   
      Tortul kayaçlar oluşumlarına göre  3 gruba ayrılırlar

a  - Mekanik tortullar:
- Su,rüzgar ve sıcaklık gibi dış kuvvetlerin etkisiyle  sürüklenen kayaların bir yerde 
  toplanmasından  luşurlar.
Kumlar,killer,çakıllar bu gruptandırlar.


b  - Kimyasal Tortullar:
-Su külteler arasından geçerken bazı kimyasal maddeleri çözer.Suyun buharlaşması ile  
  suda çözünen bu maddeler çökerek
kaya tuzu, sarkıt , dikit ve travertenler oluşur.


c)Organik Tortullar
  -Bitki ve hayvan artıklarından oluşan kültelerdir.
Kalkerli  ve silisli kayalar , kömür ve petrol bu gruba girerler

 

- genellikle tabakalıdırlar
- kristaller yoktur.
- İçlerinde fosiller bulunur
- En iyi fosilleşme tortul kayaçların oluşumunda olur.


B A Ş K A L A Ş I M        K A Y A Ç L A R I

 


Magmatik ve tortul kayaçların yüksek sıcaklık ve basınç etkisiyle zaman içinde  renk ve şekil değiştirmesi sonucunda  oluşan kayaçlara başkalaşım kayaçları denir.

 

       Başkalaşım kayaçları bazı özellikleri ile oluştukları kayaçlara benzerlerken    farklı özellikleri de bulunur .

 

   - kalkerin  başkalaşmasıyla    MERMERLER
   - Granitin  başkalaşmasıyla    GNAYS
   - Kömürün başkalaşmasıyla    ELMAS
   - Killerin  başkalaşmasıyla      YAPRAK TAŞLARI ( fillattlar)


- Kat kat yaprak gibidirler
- Kristalli olabilirler
- İçlerinde fosil bulunabilir

 

Bu konu 32967 kez okundu
Bu konuyu Site Admini Ekledi
Yorum İçin Üye Girişi
Şikayet Bildirimi
Avatar Seç
   
 
Görüş ve yorumlarınız bizim için değerlidir. Yorumlarınız kontrol edildikten sonra yayınlanmaktadır.


Yorumlar Yükleniyor..

 

Fen Okulu Online Üyeler
0 Üye / 26 Misafir
Sitemizde toplam 267.631 kayıtlı üye bulunuyor