Hayatımızı Kolaylaştıran Makineler
Üst Başlık
4 Konu | 2 Dosya | 37 Deney | 0 Bulmaca | 14 Video | 1 Kavram | 6 Test | 6 Animasyon | 80 Resim | 5 Diğer

BASİT MAKİNELER (Konu Anlatımı)

BASİT MAKİNELER

Fıkra: Bir fizikçi, bir kimyacı ve bir matematikçi ıssız bir çölde mahsur kalırlar. Günler geçtikçe yiyecekleri hızla azalır ve bir müddet sonra üçünün de bir teneke konserve kutusunda son yiyecekleri kalır. Fakat kutunun kapağını açmaları gerekmektedir ki, bu da elle olacak bir şey değildir. Fizikçi nasıl açsam diye düşünürken aklına basit makineler gelir ve çantasından çıkardığı bir takım aletlerle konservenin kapağını açar, karnını doyurur. Kimyacı da fizikçinin verdiği ilhamla çantasından asit çıkararak tenekenin kapağına döker, kapak açılır ve kimyacı karnını doyurur. Matematikçiye sıra gelir. Kapağı nasıl açsam diye düşünürken, teoremleri ispatlarken kullandığı bir yöntem aklına gelir; " kabul edelim ki açık olsun" der, kutuyu ağzına atar.

·                   Günlük hayatta işimizi kolaylaştıran aletlere basit makineler denir. Bu basit makineler kuvvetin doğrultusunu, yönünü ve değerini değiştirerek günlük hayatta iş yapmamızı kolaylaştırır.

·                   Kuvvet, yol, hız veya zamandan kazanç sağlamak için kullanırız. Fakat hepsinden ayni miktarda kazanç sağlanmaz. Birinden kazanç varsa, diğerlerinden aynı oranda kayıp vardır. Mesela kuvvetten kazanç sağlanmışsa yoldan, zamandan ve hızdan kayıp vardır.

·                   Basit makineler de iş veya enerjiden kesinlikle kazanç sağlanamaz. Sadece iş kolaylığı sağlar.

·                  

·                   Kuvvet kazancı, yükün kuvvete oranı olarak ifade edilir

·                  

 

1.      KALDIRAÇLAR

Bir destek noktası etrafında dönebilen sağlam yapılı çubuktan oluşan düzeneğe kaldıraç denir. Kaldıraçta, kuvvetin destek noktasına olan uzaklığına kuvvet kolu, yükün destek noktasına olan uzaklığına da yük kolu denir. Bir kaldıraçta kuvvetten kazanmak için kuvvet kolunun, yük kolundan büyük olması gerekir böylelikle cisimler ağırlığından daha küçük kuvvetlerle dengede tutulabilirler.

 

 

 

a. Çift taraflı kaldıraçlar: Destek noktası ortada kuvvet ve yükün farklı uçlarda olduğu kaldıraç tipidir. Örnek olarak; tahterevalli, makas, eşit kollu terazi, keser, pense, kriko, karga burnu, yan keski, kerpeten. Kuvvet x Kuvvet kolu = Yük x Yük kolu

 

 

 

b. Tek taraflı kaldıraçlar: Destek noktasının bir uçta olduğu kaldıraç tipidir.

 

1)      Yükün; kuvvet ile destek arasında olduğu kaldıraçlar;

F.x = P.y

 

Örnek: el arabası, ceviz kıracağı, kürek

 

2)      Kuvvet; yük ile destek arasında olan kaldıraçlar :

 F.x = P.y

Örnek: cımbız, maşa, tel zımba

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2. MAKARALAR

Makaralar da iş yaparken bir takım kolaylıklar sağlayan basit makinelerdendir. Günlük yaşamda en fazla gördüğümüz şekliyle inşaatlarda harç, tuğla ve diğer yapı malzemelerini taşımak için kullanılmaktadır.

 

a.      Sabit Makara

 

 

b.      Hareketli Makara:

 

 

 

 

c.       Palangalar:

 

3. EĞİK DÜZLEM

 

 

 

 

 

 

 

 

4. VİDA

 

Not: Girme miktarı(h) N ile a`ya bağlıdır. F, P veya r ye bağlı değildir.

 

5. ÇIKRIK

 

Kuyu düzeneği, et kıyma makinesi, el matkabı, araba direksiyonu , kapı anahtarı gibi araçlar çıkrığa örnektir.

Silindirler çakışık, dönme sayısı ve yönü aynıdır.

 

 

6. DİŞLİ ÇARKLAR

Hareketin hızını yönünü ve yerini değiştirmek için kullanılan düzeneklerdir.

Dişlilerde çap ile diş sayısı doğru orantılıdır.

 

a.       Çakışık Eksenli: dönme yönü ve sayısı aynıdır.

b.      Farklı Eksenli : Dönme yönleri ve sayıları farklıdır.

 

 

7. KASNAKLAR

 

 

 

 

 

 

 

 

NOT:

 

 

OKS FİZİK ÖĞRETMENLERİ

ERHAN GÜZEL                                                                  İBRAHİM SAYLAM

 

 

Kaynak:FİNAL

 

    

Bu konu 25655 kez okundu
Bu konuyu Site Admini Ekledi
Yorum İçin Üye Girişi
Şikayet Bildirimi
Avatar Seç
   
 
Görüş ve yorumlarınız bizim için değerlidir. Yorumlarınız kontrol edildikten sonra yayınlanmaktadır.


Yorumlar Yükleniyor..

 

Fen Okulu Online Üyeler
19 Üye / 1324 Misafir
Sitemizde toplam 266.875 kayıtlı üye bulunuyor
Damla ÜNSAL Pelin Meray azra nevin öztekin ahin-kara
SERENAY SU mevsim deniz rümeysa seftaybar
Huriye gürhan ceren halil balu  Elif Varol
İsmail Burak ipek Asel Tuba Burak Bayat gülnihal hayırlıoğ
Bora Çil sadanyazar ilayda