101 Online (51 Mobil)

 

 

TEKNOLOJİ Haberi
Diğer Haberler
Çocuklar nasıl öğrenir?
TEKNOLOJİ 08 Haziran 2013 Cumartesi 13:19 | 1779 Kez okundu



Bilindiği gibi çocukların beyin gelişiminin büyük bir bölümü erken çocukluk döneminde tamamlanıyor. Dolayısıyla bu yaşlarda yaşadıkları öğrenme deneyimleri çok önemli. Bu dönemde çocukların öğrenme macerasını nasıl yaşadıklarını ve ebeveynlerin, onların öğrenmelerini teşvik etmek için yapabileceklerini bilmek anne-babalar için oldukça yararlı olabilir.

Öğrenme, insanoğlunun hayatı anlaması, yaşamda kalması için kazanması gereken becerilerin edinilmesini sağlar. Eğer kişinin elinden öğrenme fırsatları alınırsa yaşamını sürdürmesi, gelişmesi, büyümesi oldukça zorlaşır. Örneğin, arabayı, bilgisayarı, fırını, telefonu kullanmayı öğrenme fırsatı/hakkı size tanınmasaydı, hayatınız büyük ihtimalle çok farklı olurdu.

Aslına bakarsanız, yeni öğrenme fırsatları ve/veya zorunluluklarına karşı verdiğiniz tepkiler, daha önce öğrenme/öğrenebilmeye ilişkin geliştirdiğiniz tutumlarla oldukça ilgilidir. Öğrenirken geçmişte cesaretlendirilip, teşvik edilmiş ya da eleştirilip, suçlanmış olmanız sonucunda hissettikleriniz yeni öğrenme deneyimlerinizde benzer duyguları uyandırabilir, hatırlatabilir.

Daha somut ifade etmek gerekirse, yaklaşık bir yaşından itibaren çocuklarda etrafa karşı gelişen merak, araştırma, soru sorma gibi davranışlara ebeveynlerin verdikleri tepkiler, sonraki dönemde çocukların soru sorma, inisiyatif alma gibi becerilerine etki edebiliyor. Örneğin, “Aman etraf dağılmasın, şurada uslu uslu otur, gözümün önünden kaybolma” yaklaşımı anne babayı belki “çocuk kontrol altında, güvende” hissiyle rahat ettirirken, çocuğun merak duygusunun körelmesine yol açabiliyor.

Tabii ki burada hemen akla “Peki bırakalım da canını mı yaksın, ortalığı dağıtıp, kırıp döksün mü?” sorusu gelir. Buradaki en uygun cevap; çocuğun güvenli, kendine, başkalarına zarar vermeyecek şekilde ve aynı zamanda merak duygusunu zedelemeyecek bir yaklaşımı benimseyerek, öğrenme deneyimini yaşamasına fırsat vermektir. Bu fırsatı yaratacak ortamlar oluşturmak ebeveynlerin en önemli sorumluluklarındandır.

Bu bağlamda ebeveynlerin çocukalrının öğrenmelerini desteklemek için, öğrenme öncesinde, sırasında ve sonrasında yapabilecekleriyle ilgili bazı öneriler aşağıda yer alıyor.

A. Öğrenme öncesinde yapabilecekleriniz:
• Çocuğunuzun farklı ortamlar, nesneler, kişiler, yerler görmesini sağlayın. Buradaki en önemli amaç çocuğun merak duygusunu harekete geçirmektir. Dolayısıyla çocuğun öğrenme deneyimleri için uygun ortamlar sağlamak gerekir.
• Sizin öğrenmeye ilişkin örnek olduğunuzu unutmayın. Bir şeyi öğrenirken, yaparken verdiğiniz dikkat, önem, kullandığınız yöntem çocuklar tarafından –siz farkında olmasanız bile- izleniyor. Ceketinizi nereye, nasıl astığınız, trafikte nasıl tepkiler verdiğiniz çocuklar tarafından izlenip, model alınıyor.

• Yaptıklarınız ve yapamadıklarınız hakkında somut açıklamalar yapın. Örneğin, omlet yaparken önce yumurta, su, yağ, vb. kullanacağınızı, sonra yumurtaları nasıl çırpacağınızı, anlatmak ve göstermek onların öğrenmelerini kolaylaştırır.

B. Öğrenme sırasında yapabilecekleriniz:
• Merak duygusunu destekleyin. Çocuğun sorduğu sorulara mutlaka cevap verin. Bilmediğiniz sorular sorduklarında birlikte araştırmayı önerin.

• Onların düşünmelerini sağlayın. “Sence bu karıncalar ne yapıyor, neden bu yiyecekleri taşıyor olabilirler?” gibi sorular çocukların “neden-sonuç” ilişkisini kurmalarını kolaylaştırır.

• Öğrenme deneyimleri sırasında onları takdir ve teşvik edin. Başarılı olduklarında ve daha da önemlisi başarmaya çalıştıklarında “Bak iyi gidiyorsun, olacak, aferin” gibi ifadelerle cesaretlendirmeniz onların kendilerine, yapabileceklerine olan güvenlerini artırır.

• Başarısız olduklarında da takdir-teşvik etmeniz ve başarısızlığın üzerine düşünmelerini sağlamanız önemli. “Çalıştın, uğraştın, tebrik ederim. Tamam, şimdi istediğin gibi olmadı, ama gel düşünelim, farklı nasıl yapabilirdin? İstersen sana birkaç önerim olabilir” diyebilirsiniz. Çünkü hepimizin öğrenmelerinde başarısızlıkları vardır, ancak sonrasında aldığımız geribildirimler çok önemli. Ayrıca öğrenmelerin birçoğu deneme yanılma yoluyla olur. Önemli olan nerede-neden-nasıl hata yaptığınızı fark etmektir.

• Küçük yardımlarda bulunun. Bazen çocuklar öğrenme deneyimleri sırasında bazı bilgilere, önerilere ihtiyaç duyarlar. “Sana birkaç bilgi verebilirim, öneride bulunabilirim, ister misin?” diye sorup çocuğun onayını aldıktan sonra işin en az yarısını yine onun yapmasına izin verebilirsiniz. Ancak bu yardım hiçbir zaman onun yerine yapmak olmamalı. Birisi onun yerine yaptığında çocuk, kendi işini kendisi yapamayacağı ve başkasına yaptırabileceği fikrine kapılabilir.

C. Öğrenme sonrasında yapabilecekleriniz:
• Onunla konuşun. Yeni öğrendiği şeyi nasıl öğrendiğini, duygularını sorun. Örneğin, “Bisiklet kullanmak sana nasıl hissettirdi?”, “Annenin/ babanın işyerinde neler gördün, öğrendin?” gibi.

• Takdir-teşvik edin ve yeni öğrenmeler için cesaretlendirin. Öğrenme deneyimini takdir ettikten sonra, yeni şeyler keşfetmesi, öğrenmesi için ortam sağlamaya devam edin.

Çocukların en çok öğrendikleri ve duygusal-fiziksel-sosyal-zihinsel olarak en çok geliştikleri etkinlik ise oyundur. Çocukların hayattaki en önemli işi oyun oynamaktır. Oyun sayesinde dünyayı tanır, sorun çözmeyi, ilişki kurmayı, kelimeleri, kavramları öğrenirler, kullanırlar. Dolayısıyla anne babaların çocuklarıyla oyun oynamaları, oyun oynama fırsatları yaratmaları olumlu ebeveynlik yapmalarını sağlar.

Serkan KAHYAOĞLU - Anne Çocuk Eğitim Vakfı Genel Müdür Yardımcısı-Klinik Psikolog

Yorum İçin Üye Girişi
Şikayet Bildirimi
Avatar Seç
   
 
Görüş ve yorumlarınız bizim için değerlidir. Yorumlarınız kontrol edildikten sonra yayınlanmaktadır.


Yorumlar Yükleniyor..